Προσφορά!
EpisthmesKPerivalon

Επιστήμες και Περιβάλλον στα τέλη του Αιώνα, Προβλήματα και Προοπτικές, Συλλογικό

€20,00 €12,00

Κωδικός: 104 Κατηγορίες: ,

Περιγραφή Προϊόντος

Επιστήμες και Περιβάλλον στα τέλη του Αιώνα, Προβλήματα και Προοπτικές, Συλλογικό

EpisthmesKPerivalonΣτα τέλη του αιώνα που διανύουμε, όλο και περισσότεροι επιστήμονες, πολλές φορές με αργόσυρτες, ατελείς και επώδυνες προσωπικές και/ή συλλογικές διαδικασίες αντιλαμβανόμαστε την οριακή κρισιμότητα των πολυδιάστατων περιβαλλοντικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει το κοινό μας σπίτι, ο πλανήτης γη σήμερα και συνειδητοποιούμε αργά αλλά σταθερά και τις δικές μας ευθύνες.

Γιατί πέρα από τις τεράστιες ευθύνες των κυβερνήσεων, των πολιπκοϊδεολογικών και κοινωνικών συστημάτων και των συναφών μοντέλων παραγωγής, ανάπτυξης και κατανάλωσης, (τα οποία βασίσθηκαν στον άκριτο μετασχηματισμό και την «καθυπόταξη» της φύσης, στον ανηλεή ανταγωνισμό και τη μεγιστοποίη­ση της απόδοσης και του κέρδους), υπάρχουν σαφώς και συγκεκριμένες μεγάλες δικές μας ευθύνες, ως παθητικών, ανενεργών ή λιγότερο ενεργών πολιτών και στελεχών της έρευνας, της ανάπτυξης και της παραγωγής, που ανέχονται, ακολουθούν και στηρίζουν επιλογές, στάσεις και συμπεριφορές με προφανείς δυσμενείς επιπτώσεις στο φυσικό και πολιτισμικό μας περιβάλλον.

Το Κέντρο Ερευνών και Μελετών Διεπιστημονικής Προσέγγισης της Ανάπτυξης (Κ.Ε.Μ.ΔΙ.Π.Α.) θέλο­ντας να συμβάλλει ουσιαστικά στη δημιουργία των προϋποθέσεων για έναν συστηματικό διεπιστημονικό διάλογο πάνω στις πολυδιάστατες σχέσεις της Ανάπτυξης με το Περιβάλλον διοργάνωσε μια σειρά από επιστημονικά συνέδρια και σεμινάρια μέσα από τα οποία προβλήθηκαν και τεκμηριώθηκαν πειστικά ιδέες και προτάσεις:

– Για την ανάγκη διατήρησης και προστασίας του φυσικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος των λαών της γης.

– Για τη διάσωση των τροπικών δασών και την παρεμπόδιση της διάβρωσης, της ερημοποίησης και της υποβάθμισης των εδαφών.

– Για τη ριζική αλλαγή των μοντέλων παραγωγής και κατανάλωσης: ώστε να μικρύνει το χάσμα Βορρά-Νότου και η συνεχιζόμενη μεταφορά πόρων από τον φτωχό Νότο στον πλούσιο Βορρά, να μειωθεί η διαφορική υπερκατανάλωση ενέργειας, να σταματήσει ολοσχερώς η αναίτια πλέον κούρσα των εξοπλι­σμών, να μειωθούν οι δραματικά αυξανόμενες ανισότητες στον πρώτο κόσμο και να ελαχιστοποιηθούν οι εκπομπές των οξειδίων κυρίως του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, η χρήση χλωροφθορανθράκων και η παραγωγή τοξικών αποβλήτων.

– Για τον ριζικό επαναπροσανατολισμό της παιδείας και της έρευνας, ώστε οι νέοι πολίτες του κόσμου, μέσα και έξω από τα πανεπιστήμια, αλλά και στους χώρους παραγωγής και δημιουργίας να είναι σε θέση να αντιλαμβάνονται, να συνειδητοποιούν και να συνεκτιμούν με ολοκληρωμένο τρόπο την ευθύνη τους
ως επιστημόνων και εργαζομένων, μια που οι επαγγελματικές τους δραστηριότητες και επιλογές, αλλά και ο τρόπος ζωής τους μπορεί να στηρίζουν «δυνάμει», ολέθριες για τον πλανήτη μας και την ανθρωπότητα πολιτικές, στάσεις και συμπεριφορές.

Στο πλαίσιο αυτών των δραστηριοτήτων το Κ.Ε.Μ.ΔΙ.Π.Α. πραγματοποίησε τον Νοέμβριο του 1992 το Διεπιστημονικό Διαπανεπιστημιακό του Συνέδριο «Επιστήμες και Περιβάλλον στα τέλη του Αιώνα. Προβλή­ματα και Προοπτικές», σε συνθήκες πανθομολογούμενων διαπιστώσεων φαινομένων:

– Εκφυλισμού της δημοκρατίας

– Διαφορικής και υποκριτικής ευαισθησίας της «νέας τάξης» απέναντι στα δικαιώματα των λαών της γης και

– Προδιαγραφόμενης στα στρατηγικά κέντρα της «νέας τάξης» και ελεγχόμενης δημιουργίας και συντήρη­σης εστιών τοπικών και περιφερειακών συρράξεων, που με τη σειρά τους «νομιμοποιούν» τις παρεμβά­σεις και επεμβάσεις της.

Στον τόμο αυτό περιλαμβάνονται οι εισηγήσεις του Συνεδρίου που εγκρίθηκαν από την επιστημονική επιτροπή του, αλλά και ορισμένες ακόμη συμβολές των συναδέλφων Αλεξάνδρας Δεληγιώργη, Κωνσταντί­νου Τσουκαλά, Γιάννη Σαμαρά, Ερατοσθένη Καψωμένου, Λουδοβίκου Βασενχόβεν, Αριστομένη Προβελέγγιου και Κωστή Κουτσόπουλου, οι οποίοι παρακλήθηκαν να καλύψουν από τις ειδικότερες επιστημονικές τους οπτικές την ανάγκη ολοκληρωμένης διεπιστημονικής προσέγγισης των θεμάτων του συνεδρίου.

Έτσι, τα κείμενα του τόμου αυτού συγκροτούν τις παρακάτω τέσσερις ενότητες / κεφάλαια οι οποίες καλύπτουν:

α) τις θεμελιώδεις Έννοιες και Οπτικές των Επιστημών για το Περιβάλλον

β) την Πραγματικότητα Σήμερα

γ) τις Ειδικές Επιστημονικές Προσεγγίσεις σε σχέση με τη Διεπιστημονικότητα και

δ) τη μετάβαση: Από τη θεωρία στην Πράξη της Διεπιστημονικής Προσέγγισης των Περιβαλλοντικών Προβλημάτων, με αντίστοιχες προτάσεις και εφαρμογές αλλά και με τις διαφαινόμενες Προοπτικές.

Ειδικότερα στο πρώτο κεφάλαιο, Θεμελιώδεις Έννοιες και Οπτικές, επιχειρείται η προσέγγιση των βασικών εννοιών και των μεθοδολογικών εργαλείων των επιστημονικών πεδίων κάτω από την οπτική των οποίων μπορούν να εξετασθούν και να κατανοηθούν με ολοκληρωμένο τρόπο οι ειδικές επιμέρους συνιστώ­σες των πολυδιάστατων αντικειμενικά σήμερα περιβαλλοντικών προβλημάτων.

Η εναρκτήρια ομιλία του Συνεδρίου «Επιστήμες και Περιβάλλον στα τέλη του αιώνα. Προβλήματα και Προοπτικές» του Δημήτρη Ρόκου, εστιάζεται κυρίως στην τεκμηρίωση της σημασίας και της ανάγκης διεπιστημονικής και ολιστικής προσέγγισης στην έρευνα και τη μελέτη των προβλημάτων της Ανάπτυξης και του Περιβάλλοντος στη δυναμική κατάσταση ισορροπίας της «μαχητικής» (ιδιαίτερα σήμερα) «συνύπαρξης» τους σε πλανητικό, υπερεθνικό, εθνικό και τοπικό επίπεδο.

Στη συνέχεια, η Αλεξάνδρα Δεληγιώργη επισκοπεί κριτικά τον κύκλο φιλοσοφικής σκέψης και δράσης από τις μεγάλες ουτοπίες του 16ου αιώνα ώς τις μέρες μας, παράλληλα με τις εξελίξεις της επιστήμης και της τεχνικής και τις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους, με το χρόνο και τον ζωτικό φυσικό και κοινωνικό τους χώρο.

Κωνσταντίνος Τσουκαλάς πραγματεύεται τα οικολογικά αδιέξοδα επιχειρώντας κριτική των “διαιρετών” μερικών πολιτικών για τα αντικειμενικά “αδιαίρετα” οικουμενικά προβλήματα του περιβάλλοντος.

Ο Γιάννης Σαμαράς αναλύει τη δυναμική διαλεκτική σχέση ανθρώπου και φύσης και το ρόλο του κράτους στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του περιβάλλοντος, εξετάζοντας τα στο πλαίσιο της διερεύνη­σης της ποιότητας της οικονομίας και της παραγωγής.

Ο Ερατοσθένης Καψωμένος ανάγει τη σχέση φύσης-ανθρώπου σε σχέση φύσης – πολιτισμού και προσεγγίζει τα οικολογικά κινήματα και τα πολιτισμικά μοντέλα από την οπτική του δημοτικού τραγουδιού και της νεοελληνικής ποιητικής δημιουργίας.

Λουδοβίκος Βασενχόβεν συμβάλλει με την επιστημονική οπτική του πολεοδόμου στη διερεύνηση των προβλημάτων του περιβάλλοντος της πόλης και της σχέσης της με τον ευρύτερο φυσικό της χώρο.

Το πρώτο κεφάλαιο, Θεμελιώδεις Έννοιες και Οπτικές, ολοκληρώνεται με την παρέμβαση του Αριστομένη Προβελέγγιου, που μέσα από την ανάγνωση της αρχιτεκτονικής και των οικισμών ερμηνεύει προσωπι­κά την πολυσήμαντη συνάντηση της ανθρωπότητας με τον «αχώριστο γεννήτορα της τη φύση».

Στο δεύτερο κεφάλαιο, Η Πραγματικότητα Σήμερα, ο Αθανάσιος Λαγόςανιχνεύει τη σχέση ανάπτυξης και περιβάλλοντος σε πλανητική κλίμακα και επισημαίνει την αναγκαιότητα ενός νέου πολιτισμού σχεδίασης, αξιοποιώντας τα διατιθέμενα σήμερα σχετικά στοιχεία, ενώ ο Τάσος Κυπριανίδηςπροσεγγίζει κριτικά τις πολιτικές προεκτάσεις της Διάσκεψης του Ρίο, τονίζοντας ιδιαίτερα τη σημασία της οικονομικής συναλλαγής που επιχειρήθηκε στο πλαίσιο της.

Στο τρίτο κεφάλαιο, Ειδικές Προσεγγίσεις και Διεπιστημονικότητα ο Κωστής Κουτσόπουλος πραγματεύε­ται τις γεωγραφικές μεθόδους στη διαδικασία διεπιστημονικού περιφερειακού σχεδιασμού και ο Ηλίας Σιδηρόπουλος τη σχέση αστικής οικονομικής ανάπτυξης και αστικού περιβάλλοντος.

Ο Θανάσης Βλαστός «προεκβάλλει» κριτικά τις μετακινήσεις στη «Μεγάπολη» του εικοστού πρώτου αιώνα, διερευνώντας την πιθανότητα ανάπτυξης μιας νέας συλλογικότητας σε αντιδιαστολή με τη βαρβαρό­τητα της αντιμετώπισης του αστικού χώρου ως καταναλωτικού προϊόντος.

Ο Κωνσταντίνος Ρόκος επιχειρεί να τεκμηριώσει την πολυκριτηριακή απόφαση ως προϋπόθεση αποτε­λεσματικής διαχείρισης του περιβάλλοντος και οΓεράσιμος Κοψιδάς τα πλεονεκτήματα της μαθηματικής πολυκριτηριακής μοντελοποίησης στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών θεμάτων.

Ο Αλέξανδρος Σιαπκαράς και η Χαρίκλεια Πιπεροπούλου διερευνούν θεωρητικά τη δυνατότητα αναστρεψιμότητας ή μη της στρεβλής ανάπτυξης με στόχο την ελαχιστοποίηση των δυσμενών επιπτώσεων της στο περιβάλλον, τονίζοντας το ρόλο της διεπιστημονικότητας.

Ο Ν.-Χ. Μαρκάτος και ο Φ.Α. Μπατζιάς πραγματεύονται τη δυνατότητα δυναμικής οικονομοτεχνικής βελτιστοποίησης του επιπέδου ρύπανσης σε Βιομηχανικές ζώνες.

Η Α. Αθανασιάδου, ο Νικ. Βερνίκος και ο Κ. Καραλής αναφέρονται στη μεθοδολογία συστημικής διεπιστημονικής προσέγγισης των περιβαλλοντικών προβλημάτων με αξιοποίηση αισθητικών κατηγοριών και κριτηρίων.

Ο Κ. Καραλής επιχειρεί μια μεθοδολογική διερεύνηση του ρόλου της πολιτικής στη διεπιστημονική προσέγγιση των προβλημάτων και των σχέσεων ανάπτυξης και περιβάλλοντος.

Το τρίτο κεφάλαιο, Ειδικές Προσεγγίσεις και Διεπιστημονικότηταολοκληρώνεται με τη συμβολή των Κωνσταντίνου Μπίθα και Αναστάσιου Τασόπουλου οι οποίοι παρουσιάζουν μια «εναλλακτική μεθοδολογική προσέγγιση του προβλήματος της ποσοτικοποίησης των αλληλεπιδράσεων του οικονομικού με το περιβαλ­λοντικό σύστημα υπό καθεστώς έλλειψης επαρκών στατιστικών στοιχείων».

Στο τέταρτο κεφάλαιο, Από τη Θεωρία στην Πράξη. Προτάσεις, Εφαρμογές, Προοπτικές, η Αννα Νικολάου εστιάζεται στη διερεύνηση της εξέλιξης της περιβαλλοντικής διάστασης στον χωροταξικό σχεδια­σμό και ειδικολογεί κριτικά τη σημασία και τη λειτουργία του μηχανισμού της Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου (Ζ.Ο.Ε.) ως βασικού εργαλείου ουσιαστικής αναβάθμισης της χωροταξικής και οικιστικής πολιτικής.

Ο Παύλος-Μαρίνος Δελλαδέτσιμας, στη συνέχεια, εξετάζει το ρόλο των εκτάκτων μορφών παρέμβασης στην εξέλιξη του σχεδιασμού και στην περιβαλλοντική πολιτική.

Ο Μηνάς Αγγελίδης αναφέρεται κριτικά στη διεπιστημονική προσέγγιση των ζητημάτων αιχμής της ανάπτυξης του χώρου στην Ελλάδα την τελευταία τριακονταετία.

Ο Ηλίας Μπεριάτος, αξιοποιώντας σχετικές εμπειρίες από δράσεις και προγράμματα στην Ολλανδία, τη Γαλλία και την Ιταλία, καταλήγει στην ανάγκη ενιαίας θεώρησης του χωρικού και περιβαλλοντικού σχεδια­σμού και παρουσιάζει νέες σχετικές προσεγγίσεις σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο.

Η Γεωργία Γιαννακούρου εξετάζει τις τομεακές και τις χωρικές λογικές στον τρόπο διαμόρφωσης και άσκησης των δημοσίων πολιτικών στα πεδία του περιβάλλοντος στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες και ιδιαίτερα στις σημερινές συνθήκες καταλυτικού επηρεασμού τους από τις σχετικές τάσεις διεθνοποίησης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στη συνέχεια η Φωτεινή Παπαθανασίου απαντά στο ερώτημα: «Τι σημαίνει ανάπτυξη σε μια κοιλάδα των Hautes-Pyrenees?» ξεκινώντας από την προβληματική της κοινωνικο-χωρικής αυτονομίας, με την ερευνά της στην κοιλάδα της Aure, ενώ οι Ε. Γαβριελάτος και Κ Μίχα μελετούν την ευρωπαϊκή προσέγγιση (διεπιστη­μονική και ολοκληρωμένη) για την αναζωογόνηση της γειτονιάς η οποία εκφράζεται κυρίως από το Πρό­γραμμα «Γειτονιές σε κρίση».

Ο Άγγελος Σιόλας και ο Μόσχος Διαμαντόπουλος με την κοινή εργασία τους παρουσιάζουν μια διεπιστημονική προσέγγιση των προβλημάτων της Δυτικής Αθήνας, διερευνώντας ειδικότερα τις “μη” επιπτώ­σεις του πολεοδομικού σχεδιασμού στο περιβάλλον.

Το πολυδιάστατο πρόβλημα του Ελαιώνα της Αθήνας προσεγγίζεται από δύο οπτικές και συγκεκριμένα: Από τις πραγματικές και φαινομενικές όψεις του, ως πολεοδομικού και περιβαλλοντικού προβλήματος, από τους Π.-Μ. ΔελλαδέτσιμαΗ. Κουρλιούρο και Π. Σαπουτζάκη και ως σύνθετο πρόβλημα βιομηχανικής συγκέντρωσης σε αστικό περιβάλλον, από τους Δ. Λίποβατς-Κρεμέζη, Μ. Μανδαράκα και Λ. Παπαγιαννάκη.

Ο Ι.Κ. Καλδέλλης και ο Δ. Κοδοσσάκης εξετάζουν τα ποσοτικά και μη ποσοτικά οφέλη από την αξιοποίηση της αιολικής ενέργειας ως πολύτιμου φυσικού διαθέσιμου σε τοπικό επίπεδο, ενώ οι Χρ. ΓιούργαΑγγ. Λούμου, Ν.Σ. Μόργαρης, Μ. θεοδωρακάκης και Σ. Κουκούλας παρουσιάζουν τα αποτελέσμα­τα διεπιστημονικής έρευνας τους για το ιδιαίτερης σημασίας φυσικό διαθέσιμο της Ελλάδας, την ελιά, στην εργασία τους «Οι Ελαιώνες στο Αιγαίο».

Η ανάκτηση και επαναχρησιμοποίηση υγρών αποβλήτων στο πλαίσιο ορθολογικής διαχείρισης υδατικών πόρων και προστασίας του περιβάλλοντος αποτελείτο αντικείμενο της εργασίας του Ανδρέα Αγγελόκη και η διαχείριση επικινδύνων και τοξικών αποβλήτων, αντικείμενο της συλλογικής ανακοίνωσης των Δ. Ζαφειφόπουλου, Λ. Μερλίνι, Γ. Βαβίζου και Κ. Ζαννάκη.

Ο Αρτέμης Αθανασάκης παρουσιάζει τις διεπιστημονικές μεθοδολογικές αρχές και επιδιώξεις προγραμ­μάτων περιβαλλοντικής αγωγής που κρίνει αναγκαίες για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.

Ο Α. Μπιζόπουλος εξετάζει τη μέθοδο των διαπραγματεύσεων για την επίλυση περιβαλλοντικών προβλη­μάτων και τη μείωση των αρνητικών συνεπειών της ανάπτυξης.

Το τέταρτο κεφάλαιο, Από τη Θεωρία στην Πράξη. Προτάσεις, Εφαρμογές, Προοπτικές, ολοκληρώνεται με τις εργασίες των Η. Κουρλιούρου και Κ. Λάσκαρι για τη διάχυση και χωρική οργάνωση νέων τεχνολογικών δραστηριοτήτων ως παράγοντος βελτίωσης του περιβάλλοντος των αστικών κέντρων των ανεπτυγμένων οικονομικά χωρών, και του Κίμωνα Χατζημπίρουγια τις προοπτικές συμβολής των νέων τεχνολογιών στη μείωση της περιβαλλοντικής υποβάθμισης.

Μέσα από τα κείμενα αυτού του τόμου και τις συζητήσεις του Συνεδρίου αναδείχθηκαν αμέσως ή εμμέσως ορισμένες καίριας σημασίας πολιτικές πτυχές της πολυδιάστατης σχέσης των επιστημών με το περιβάλλον στα τέλη του αιώνα, οι οποίες και φαίνεται να μας επιβάλλουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις που θα μπορούσαν ίσως με απλά λόγια να συνοψισθούν στα παρακάτω επιτάγματα:

α)  Για τους επιστήμονες, τους πανεπιστημιακούς ερευνητές και τους δημιουργούς:

«να μη συμβάλουμε άκριτα στην καταστροφική για τη φύση και την ανθρωπότητα εκμετάλλευση των πορισμάτων του έργου μας και στην εμπορευματοποίηση κάθε αξίας, ευαισθησίας και ομορφιάς στη ζωή μας. Μπορούμε και πρέπει να μη δεχθούμε να καταντήσουμε δορυφορικοί εργαστηριακοί υπηρέτες του εμπορίου και της βιομηχανίας, παραγνωρίζοντας τον κοινωνικό ρόλο του επιστήμονα και του δημιουρ­γού και την ευθύνη μας ως πολιτών».

β)  Για όλους του πολίτες, ως χρήσης ή καταναλωτές:

«να μη εξυπηρετούμε τα παιγνίδια της ασύδοτης πια ελεύθερης αγοράς, που υπερπαράγει, καταστρέφο­ντας τη φύση και διασπαθίζοντας και εξαντλώντας τα φυσικά διαθέσιμα του πλανήτη μας, την ώρα που η πείνα, οι ασθένειες, οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες, η ερημοποίηση, η περιθωριοποίηση και η μόλυνση του φυσικού και του πολιτισμικού περιβάλλοντος επεκτείνονται όχι μόνο στο Νότο αλλά και στα γκέτο του Βορρά.

Μπορούμε και πρέπει να αρνηθούμε την παραπλανητική διαφήμιση, αλλά και τις επιβαλλόμενες πλασμα­τικές ανάγκες και να ρυθμίσουμε εμείς με τις συνειδητές επιλογές μας τις σχέσεις προσφοράς και ζήτησης».

γ)  Για όλους τους ανθρώπους:

«να προσπαθήσουμε να μη συμβάλλουμε με τις αδυναμίες μας, με τις κληρονομημένες στάσεις και τις βιασμένες συμπεριφορές μας στην επιβάρυνση του πλανήτη μας, στην εξαφάνιση της κοινωνικής αλληλεγγύης, στην υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής μας και στο ανώφελο ξόδεμά της σε σκοπούς και στόχους που τα κάθε είδους συμφέροντα με χίλιους και συχνότατα εξαιρετικά ελκυστικούς τρόπους μας επιβάλλουν.

Μπορούμε να αρνηθούμε τις αγοραίες αξίες του συρμού, την πλύση εγκεφάλου του Συστήματος και των μαζικών μέσων επικοινωνίας του και την ισοπεδωτική χειραγώγηση μας από τους κάθε είδους εκπροσώ­πους του “παλιού” που επιβιώνουν ακμαίοι αλλά και αναπαράγονται με ευθύνη μας». Ο δεοντολογικός και φαινομενικά διακηρυκτικός χαρακτήρας των επιταγμάτων αυτών καθώς και η με πρώτη ανάγνωση «αυθαίρετη» χρήση του πρώτου πληθυντικού προσώπου, μπορούν ίσως να μας συγχωρη­θούν, στο βαθμό που υπερβαίνουν τις κάθε φύσης «μακαριά τη λήξει» δογματικές ορθοδοξίες και ατομικι­στικές εμμονές μας και αποτελούν έναν όλο και περισσότερο διευρυνόμενο «κοινό τόπο» διαπιστώσεων και εμπειριών μας, πάνω στον οποίο μπορούν να θεμελιωθούν (ή τουλάχιστον ευχόμαστε να μπορέσουν να θεμελιωθούν), νέες, πιο ανθεκτικές και κοινής πια αποδοχής συλλογικότητες θεωρίας και πράξης για τη σωτηρία του κοινού μας σπιτιού, του πλανήτη Γη.

Αλλά για όλα αυτά και όχι μόνο, η συζήτηση παραμένει ανοιχτή, στα επίπεδα της διεπιστημονικής έρευνας, της επιστημονικής ευθύνης και της πολιτικής και κοινωνικής ευαισθησίας.

 

Αθήνα 22 Απριλίου 1994

Δ. Ρόκος

Υ.Γ. Ο επιστημονικός υπεύθυνος αυτής της έκδοσης θεωρεί υποχρέωση του να ευχαριστήσει τον Διευθυντή του Τομέα Γεωγραφίας και Περιφερειακού Σχεδιασμού του Ε.Μ.Π, Καθηγητή Κ. Κουτσόπουλο για τη μερική αλλά ουσιαστική οικονομική υποστήριξη της.

Δ. Ρ.