Προσφορά!
pontos

ΠΟΝΤΟΣ, Ένα ανοιχτό ζήτημα του Βλάση Αγτζίδη

€13,00 €10,00

Κωδικός: 72 Κατηγορίες: ,

Περιγραφή Προϊόντος

pontos Συγγραφέας:  Βλάσης Αγτζίδης   ΕΙΣΑΓΩΓΗ   Στις 24 Φεβρουαρίου 1994 η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε ομόφωνα την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως Ημέρας Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο μικρασιατικό Πόντο, της τρίτης μεγάλης γενοκτονίας του 20ού αιώνα. Η αναγνώριση αυτή δικαίωσε ηθικά τον ποντιακό ελληνισμό και συνέδεσε το σύγχρονο ελληνισμό με την ιστορική του μνήμη, εφ’ όσον η γεωγραφική  συρρίκνωση μετά το 1922, είχε ως άμεσο αποτέλεσμα τον πνευματικό περιορισμό των νεοελληνικών οριζόντων. Τα όρια του ελληνισμού για πρώτη φορά περιορίστηκαν στο νοτιοβαλκανικό χώρο. Η τρισχιλιόχρονη παρουσία του στην καθ’ ημάς Ανατολή έπαψε, εξαιτίας της πολιτικής των εθνικών εκκαθαρίσεων που εμπνεύστηκαν οι Τούρκοι εθνικιστές και πραγμάτωσαν με μεγάλη επιτυχία. Απόλυτη υπήρξε η συνενοχή των μεγάλων δυνάμεων, καθώς και η αδυναμία του εθνικού κράτους των Ελλήνων να διαχειριστεί αποτελεσματικά την εθνική ολοκλήρωση. Ο Πόντος, η “Βαθιά Ελλάδα», όπως τον αποκαλούσαν οι ιστοριογράφοι του μεσαίωνα, βρέθηκε μαζί με την υπόλοιπη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη, στην απόλυτη κυριαρχία του τουρκικού εθνικισμού. Ο κύκλος όμως της εξόντωσης των ελληνικών πληθυσμών δε σταμάτησε με την έξοδο από το μικρασιατικό Πόντο. Οι εκατοντάδες χιλιάδες Πόντιοι που κατέφυγαν στη Σοβιετική Ένωση έπεσαν θύματα της ολοκληρωτικής σταλινικής εξουσίας. Οι σταλινικές διώξεις που ξεκίνησαν το 1937, αποτελούν μια από τις λευκότερες των σελίδων της νεώτερης ελληνικής ιστορίας. Οι χιλιάδες αδικαίωτοι εκτελεσμένοι και οι δεκάδες χιλιάδες εκτοπισμένοι Έλληνες του Πόντου, αποτελούν μέχρι σήμερα  μια ανοιχτή πληγή στο σώμα του ελληνισμού – εφ’ όσον μας φέρνουν αντιμέτωπους με τους ιδεολογικούς μηχανισμούς συγκρότησης της σύγχρονης Ελλάδας. Με μηχανισμούς που προϋποθέτουν την υλοποίηση του οργουελιανού μοντέλου εξαφάνισης των «ασύμβατων». Η «εξα­φά­νι­σή τους» από την ιστορική μνήμη των Ελλήνων υπήρξε ο κοινός τόπος και η κοινή επιδίωξη των ποικιλόχρωμων καθοδηγητών. Αυτοί οι μικρασιάτες πρόσφυγες, που η μοίρα τους έταξε να εγκλωβιστούν στη Σοβιετική Ένωση, ήταν ενοχλητικοί γιατί με τη φυσική τους παρουσία θύμιζαν στους λάτρεις της «ελλη­νο­­­­­τουρκικής φιλίας» ότι το μικρασιατικό δεν είχε ακόμα λήξει, ότι δεν έπρεπε να ξεχάσουμε τις χαμένες πατρίδες της καθ’ ημάς Ανατολής. Θύμιζαν επίσης στις  καθοδηγούμενες «μάζες» ότι ο σοβιετικός κόσμος δεν αποτελούσε τον επίγειο παράδεισο, αλλά τον εφιαλτικό χώρο ενός εργαστηρίου, όπου εκπαιδευόμενοι μάγοι και επαγγελματίες επαναστάτες πειραματίζονταν πάνω στους ανθρώπινους πληθυσμούς.   *****   Αυτό το μικρό βιβλίο, παρ’ ότι σύνθεση τριών εισηγήσεων σε επιστημονικά συνέδρια, θέλει να αποτελέσει μια συμβολή στη γνώση ενός από τα λιγότερο μελετημένα θέματα της νεοελληνικής ιστορίας. Γιατί η απουσία έρευνας και ενδιαφέροντος από την επίσημη ιστοριογραφία οδήγησε στο να υπάρχει σήμερα μεγάλη άγνοια για τις περισσότερες παραμέτρους που συγκροτούν το ποντιακό φαινόμενο. Αυτός είναι ο βασικός λόγος που μέχρι σήμερα έχουν αποκαλυφθεί μερικές μόνο ψηφίδες της δραστηριότητας του ελληνισμού στις βορειοανατολικές εσχατιές του. Το θέμα, τουλάχιστον αυτό που αφορά τη σοβιετική του διάσταση, παρουσιάζει εξαιρετικές δυσκολίες στην προσέγγισή του, οι οποίες οφείλονται στη δύσκολη πρόσβαση στα μέχρι πρότινος σοβιετικά αρχεία και στην ολοκληρωτική εξόντωση της ελληνικής διανόησης που είχε πρωτοστατήσει στην πολιτική και πολιτιστική αναγέννηση του μεσοπολέμου. Λόγω της μεγάλης έκτασης που έχει το θέμα καθαυτό, θα αποφύγουμε να επεκταθούμε στις σχέσεις Ποντίων και Ελλαδιτών κατά τη διάρκεια του αγώνα για την ίδρυση ανεξάρτητου ελληνικού κράτους στον Πόντο, όπως και στη στάση των μεγάλων δυνάμεων της εποχής.   Ο στόχος των κειμένων αυτών είναι να παρουσιαστεί η υπόθεση συσχετισμού του κινήματος ανεξαρτησίας των Ελλήνων στο μικρασιατικό Πόντο (1916 – 1922) με τη μεσοπολεμική προσπάθεια των Ελλήνων στην πρώην Σοβιετική Ένωση να ιδρύσουν δικές τους αυτόνομες περιοχές και τέλος να περιγράψει σε αδρές γραμμές τις διώξεις που ακολούθησαν. Τα κείμενα προέρχονται από τρεις εισηγήσεις που έγιναν σε επιστημονικά συνέδρια: Το πρώτο είχε οργανωθεί από το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών το 1992 στην Αθήνα με θέμα «Μικρασιατική Καταστροφή και Ελληνική Κοινωνία», το δεύτερο από το Ίδρυμα Μελετών της Χερσονήσου του Αίμου το 1994 στη Θεσσαλονίκη με θέμα «Έλληνες και Αρμένιοι στη Ν.Α. Ευρώπη και τη Μικρά Ασία κατά το 19ο και 20ό αιώνα: Ζητήματα συμβίωσης και επιβίωσης» και το τρίτο από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και το Σύλλογο Ποντίων Ξάνθης το 1995 στη Ξάνθη με θέμα «Ο βίαιος εξισλαμισμός και εκτουρκισμός των λαών της Μικράς Ασίας και της Κύπρου από τους Τούρκους». Στις πηγές που χρησιμοποιήθηκαν συμπεριλαμβάνονται στοιχεία από το αρχείο του υπουργείου Εξωτερικών, από σοβιετικά αρχεία, από προσωπικές μαρτυρίες και από σχετική βιβλιογραφία. Το πρόβλημα που προέκυψε με τη γραφή των παραπομπών των ρωσικών πηγών λύθηκε πρόχειρα με τη χρησιμοποίηση αφ’ ενός των μεταφρασμένων τίτλων και με τη μεταγραφή αφ’ ετέρου των υπόλοιπων σε λατινικό αλφάβητο.   Ευχαριστίες οφείλει ο συγγραφέας στον Γιώργο Καραμπελιά, ο οποίος συνέθεσε τα τρία διαφορετικά κείμενα για τις ανάγκες αυτής εδώ της έκδοσης, καθώς και το Κέντρο Ερευνών του Ελληνισμού της Μαύρης Θάλασσας (ΚΕΕΜΑΘ) –που δημιουργήθηκε το 1990 με την αρχική ονομασία Κέντρο Ερευνών για τον Ελληνισμό της Σοβιετικής Ένωσης– στα πλαίσια του οποίου συγκεντρώθηκε το υλικό που αποτέλεσε τη βάση αυτού του βιβλίου. Σελ. 146 Έτος Γ΄ Έκδοσης: 2009